 |
omloopbaan: 354.760 km vanaf Neptunus diameter: 2700 km massa: 2,14e22 kg
Ontdekt door Lassell in 1846 slechts een paar weken na de ontdekking van Neptunus zelf.
In de Griekse mythologie is Triton de god van de zee, zoon van Poseidon (Neptunus); meestal voorgesteld met het hoofd en de romp vaneen man en de staart van een vis.
Triton werd door slechts één ruimtetuig bezocht : Voyager 2 op 25 augustus 1989. Bijna alles wat we weten van Triton komt voort uit deze passage.
De omloop van Triton is retrogarde. Het is de enige grote maan die in tegenovergestelde richting rond
de planeet draait. Al de andere retrogarde manen hun diameter is minstens een derde kleiner.
De vier Jupitermanen Ananke,
Carme,
Pasiphae en
Sinope en de
Saturnusmaan
Phoebe hebben allen een diameter van minder dan 1/10 van
Triton.
Triton kan niet gevormd zijn uit de primaire
zonnenevel in
zijn huidige configuratie; de maan moet elders gevormd zijn
(misschien wel in de Kuipergordel?)
en later ingevangen door
Neptunus. Er is echter geen enkel mechanisme te vinden dat verantwoordelijk kan zijn voor dergelijke "vangst" door Neptunus.
Omdat de baan retrogarde is zorgt getijdewerking tussen Neptunus en Triton er voor dat Neptunus energie ontrekt van Triton zodat deze in een lagere en minder snelle baan terecht komt (en de rotatie van Neptunus versnelt wordt).
De ongewone omloopbaan van Triton, de sterk op elkaar lijkende samenstelling van Pluto en Triton, en de heel excentrische baan van Pluto (die de baan van Neptunus kruist) doet vermoeden dat er in het verleden een verband was tussen de twee planeten. Wat dit juist mag geweest zijn is op dit ogenblik zuivere speculatie.
De draaias van Triton heeft een helling van 157 graden t.o.v de draaias van
Neptunus (die op zijn beurt een inclinatie heeft van
30 graden t.o.v. de omloopbaan van
Neptunus). Hierdoor komt de oriëntatie van de as t.o.v. de
zon overeen met Uranus, waar de beide polen en de evenaar om beurten naar de zon zijn gericht.
Dit resulteert wellicht in drastische seizoenswisselingen wanneer de polen om beurten naar de zon zijn gericht.
Tijdens de Voyager 2 passage, was Trinton's zuidpool naar de zon gericht.
De dichtheid van Triton (2.0) is toch wat groter dan die van de ijsmanen van Saturnus (bv. Rhea). Triton bestaat waarschijnlijk uit slechts 25% waterijs terwijl de rest uit gesteenten bestaat..
De Voyager ontdekte een atmosfeer rond Triton, alhoewel erg ijl (ongeveer 0.01 millibar), voornamelijk samengesteld uit stikstof met een beetje methaan. Tot op 5 à 10 km hoogte is er nog een dunne waas te bespeuren.
De oppervlaktetemperatuur bedraagt -235 Celcius, even koud als Pluto. Dit is te wijten aan de hoge albedo (.7 - .8) wat betekent dat slechts een klein gedeelte van het zonlicht geabsorbeerd wordt. Onder deze extreem lage temperatuur bevindt zich zowel methaan als stikstof en dioxide in een bevroren toestand.
Er zijn slechts weinig kraters zichtbaar; het oppervlak is relatief jong. Bijna heel het
zuidelijk halfrond is bedekt met een "ijskap" van bevroren stikstof en methaan
(rechts).
Over heel het oppervlak zijn er uitgebreide rillen en valleien aanwezig die een complex patroon vertonen. Ze zijn wellicht het gevolg van een steeds weerkerende cyclus van bevriezen en ontdooien.
Het meest interessante (en totaal onverwachte )
kenmerk van deze ongewone interessante wereld zijn de
ijsvulkanen. Het uitgestoten materiaal is waarschijnlijk vloeibare stikstof,
korrels, of methaan afkomstig van het binnenste van de satelliet.
Op één van de Voyager foto's is een vulkaanpluim te zien van 8 km hoogte
die door de wind 140 km ver gedragen wordt (links).
Triton, Io en Venus zijn naast de aarde de enige lichamen waar er op dit ogenblik actief vulkanisme is (bij Mars was dit vroeger ook het geval). Belangrijk om te weten is dat er in de buitenste regionen van ons zonnestelsel andere vormen van vulkanisme voorkomen. De erupties op aarde en Venus (en ook Mars) bestaan uit gesteenten en zijn veroorzaakt door interne hitte. Het eruptiemateriaal van Io bestaat uit zwavel en samenstellingen op basis van zwavel; de oorzaak is de getijdewerking met Jupiter. De erupties van Triton zijn erg vluchtige componenten zoals stikstof en methaan, veroorzaakt door de grote hitteverschillen tussen de seizoenen.
... Neptunus
... Proteus
... Triton
... Nereide
... 
