 |
Een meteoor is een heldere lichtflits aan de hemel ( een "vallende ster") als gevolg van het binnenvallen in de dampkring van een kleine meteoride. Tijdens een mooie obewolkte nacht zijn er elk uur altijd wel een paar te zien. In perioden van meteorenregens zijn er altijd wel een paar honderd per uur te zien. Heldere meteoren worden beschouwd als vuurballen.; als je er zo één zien rapporteer dat dan.
Meteorieten zijn deeltjes van het zonnestelsel die naar de aarde toe vallen. De meesten zijn afkomstig van asteroïden, o.a. van 4 Vesta en zijn er ook heel wat afkomstig van kometen. Een klein aantal (15 tot nu toe) zouden afkomstig zijn van de maan (23) of van Mars (28 gevonden).
Eén van Martiaanse meteoriten,
gekend als ALH84001 (links), zou sporen bevatten van vroeger leven op Mars.
Niettegenstaande ze erg op gewone rotsblokken lijken, zijn ze voor de wetenschap van enorm belang. Ze worden dan ook heel nauwkeurig bestudeerd in de laboratoria. Naast de paar kilo maanstenen ons bezorgd door de Apollo en Luna ruimtetuigen, zijn meteorieten de enige fysische voorwerpen afkomstig uit het heelal die wij terugvinden op aarde.
| IJzeren | voornamelijk ijzer en nikkel; net zoals type M asteroïden |
 |
|---|---|---|
| Steenijzeren | mengeling van ijzer en steen materiaal zoals type S asteroïden |  |
| Chondrieten | veruit het grootste aantal meteorieten; samenstelling vergelijkbaar met de korst en de mantel van de aardse planeten |
 |
| koolstofhoudende chondrieten | qua samenstelling vergelijkbaar met type C asteroïden |  |
| Achondrieten | lijkend op het aardse basalt; de meteorieten afkomstig van de Maan en Mars zijn achondrieten |
 |
Een "gevallenl" meteorieten is gezien door iemand terwijl ze uit de lucht viel. Een "gevonden" meteoriet is achteraf door iemand gevonden. Ongeveer 33% van de meteorieten werden tijdens het vallen door iemand opgemerkt. De volgende tabel komt uit een boek van Vagn F. Buchwald. Alle gekende meteorieten van de periode 1740 tot 1990 (uitgezonder de meteorieten gevonden in Antartica) staan er in (4660 in totaal, met een gezamenlijk gewicht van 494625 kg).
| Type | Gevallen % | Gevonden % | Gevallen - gewicht | Gevonden - Gewicht |
|---|---|---|---|---|
| Steen | 95,0 | 79,8 | 15200 | 8300 |
| Steen-IJzer | 1,0 | 1,6 | 525 | 8600 |
| IJzer | 4,0 | 18,6 | 27000 | 435000 |
Een groot aantal meteoroïden bereiken elke dag de aardse atmosfeer, samen hebben zij het gewicht van verschillende honderden tons. Elk afzonderlijk zijn ze echter heel klein, slechts een paar milligram. Alleen de grootsten bereiken het oppervlak en blijven achter als meteorieten.
De meeste meteoroïden komen de atmosfeer binnen aan een snelheid van 10 tot 70 km/sec. Meteoroïden groter dan 100 ton worden zo goed als niet afgeremd; alleen deze grote meteoroïden (die uitzonderlijk voorkomen) veroorzaken kraters.
Een goed voorbeeld van wat er gebeurt als een kleine asteroïde neerslaat op aarde
is de Barringer Krater (of de Meteoor
Krater) in de buurt van Winslow, Arizona.
Deze krater is 50.000 jaar geleden gevormd als gevolg van een inslag van een meteoor met
een diameter van ongeveer 50 meter. De krater is 1200 meter in diameter en
200 meter diep. Een 120 inslagkraters werden tot op heden teruggevonden op aarde.
Een meer recente inslag heeft plaats gevonden in 1908 in een onherbergzaam gebied in West-Siberië met name Tunguska. Het ingeslagen projectiek was ongeveer 60 meters groot. Het object moet door de hitte ontploft zijn nog voor het de grond geraakt heeft.. Er is dan ook geen inslagkrater gevonden. In een omgeving van 50 kilometer werden alle bomen uitgerukt. Het geluid van de explosie was hoorbaar tot in Londen.
Er zijn wellicht minstens 1000 asteroïden groter dan 1 km in diameter die de baan van de aarde kruisen. Gemiddeld alle 300.000 jaar slaat er één van de objecten in op de Aarde. Grotere objecten zijn heel wat minder in aantal, maar ze komen voor. Als zulk grote objecten op de Aarde vallen zijn de gevolgen onvoorzienbaar.
De inslag op aarde van een komeet of asteroïde van de grootte van Hephaistos of
Shoemaker Levi 9
is waarschijnlijk de oorzaak van het uitsterven van de
dinosaurussen 65 miljoen jaar geleden.
Het veroorzaakte een 180 km grootte krater in de jungle nabij Chicxulub in Yucatan (rechts).
Berekeningen leren ons dat er elk miljoen jaar ongeveer 3 kraters van ongeveer 10 km zouden gevormd worden als gevolg van inslagen. Dit komt goed overeen met wat de geologen vaststelllen. Moeilijker is het om de frequentie van grote kraters, zoals de Chicxulub-krater in Yucatan (180 km in diamter),te bepalen. Eens per 100 miljoen jaar lijkt een redelijke gok.
Hierna volgen een aantal indicaties van wat er kan gebeuren al naargelang de grootte van de inslag:
| Inslagobject Diameter (meters) | Gewicht (megatons) | Frequentie (jaren) | Gevolgen |
|---|---|---|---|
| < 50 | < 10 | < 1 | meteoren in de bovenste atmosfeer, de meeste raken de aarde niet |
| 75 | 10 - 100 | 1000 | ijzeren maken kraters zoals de Meteor Krater (Arizona) ; stenen veroorzaken ontploffingen zoals Tunguska; inslagen op land kunnen een hele stad verwoesten |
| 160 | 100 - 1000 | 5000 | ijzeren stenen slaan in op de grond; kometen veroorzaken ontploffingen in de lucht, inslagkraters op land kunnen grote agglomeraties verwoesten (New York, Tokyo) |
| 350 | 1000 - 10,000 | 15,000 | inslagen op land kunnen landen zoals België en Nederland verwoesten |
| 700 | 10,000 - 100,000 | 63,000 | inslagen kunnen al tamelijk grote landen verwoesten |
| 1700 | 100,000 - 1,000,000 | 250,000 | inslagen kunnen landen zoals Groot-Brittannië en Frankrijk verwoesten. |
... Zon
... Kleine Lichamen
... Mathilde
... Meteorieten
... Medium
... 
