 |
omloopbaan: 422.000 km van Jupiter diameter: 3630 km massa: 8,93e22 kg
Door de auteur Bill Arnett als volgt uitgeproken : "EYE oh"
(or "EE oh")
Io was een maagd, geliefd door Zeus (Jupiter) en door Hera verandert in een koe.
Ontdekt door Galileo en Marius in 1610.
Io is iets groter dan onze eigen Maan.
Io en Europa komen in grote lijnen overeen met de samenstelling van de aardse planeten, voornamelijk samengesteld uit gesmolten silicatengesteenten. De dichtheid van Io (3,57 g/cm3 komt overeen met die van de Maan en is dus wat lager dan de dichtheid van de Aarde) wat er op wijst dat Io geen ijzeren kern heeft.
Het oppervlak van Io is totaal verschillend van alle andere lichamen in ons zonnestelsel.
De eerste beelden die de
Voyager
doorstuurden verraste de wetenschappers erg. Zij dachten dat Io inslagkraters zou vertonen
net zo als bij aardse lichamen en dat ze uit hun aantal de ouderdom van het oppervlak konden afleiden.
Er zijn echter zo goed als geen inslagkraters op Io.
Het oppervlak is heel jong en actief.
In plaats van kraters vond Voyager-1 honderden vulkanische
caldera's (rechts).
Sommmige van de vulkanen zijn actief ! Beide Voyagers bezorgden ons foto's van
aktieve erupties met rookpluimen hoger dan 300 km. (bovenaan).
Eén van de belangrijkste ontdekkingen van de Voyager missies; het eerste duidelijke
bewijs dat er naast de aarde nog hete en actieve hemellichamen zijn.
Het uitgestoten materiaal lijkt zwavel of
zwaveldioxide te zijn. De vulkanische uitbarstingen varieren heel snel. In de vier maanden die verliepen tussen de
passage van Voyager 1
en Voyager 2 waren sommige vulkanen gedoofd en anderen tot leven gekomen.
Recente beelden genomen met de Infrarood Telescoop op Mauna Kea, Hawaï tonen nieuwe, heel grote erupties (rechts), wat de voortdurende activiteit van het vulkanisme bevestigd.
Io heeft een heel erg gevarieerd terrein:
caldera's van verschillende kilometers diepte,
meren van gesmolten zwavel (rechts onder),
bergen die NIET van vulkanische oorsprong zijn
(links),
grote lavastromen van honderden km lang
en vulkanen.
De zwavel op Io ligt aan de basis van de bonte kleurenschakering van het oppervlak.
Analyse van de Voyagerbeelden deed de wetenschappers besluiten dat de lavastromen op Io samengesteld zijn uit verschillende componenten van gesmolten zwavel. Alhoewel uit latere infraroodbeelden genomen van op aarde blijkt dat ze te heet zijn voor vloeibaar zwavel. De meest aannemelijke theorie op dit ogenblik is dat de lava op Io bestaat uit gesmolten silicatengesteenten. Recente HST observaties geven aan dat het materiaal rijk is aan natrium.
Sommige van de hete plekken kunnen 250 graden Celsius zijn ( en zijn er zelf gerapporteerd van 650 graden) maar de gemiddelde temperatuur is -140 graden.
Deze hete plaatsen dragen het meeste bij tot het warmteverlies van Io.
De energie voor al deze aktiviteiten is waarschijnlijk afkomstig van getijdewerking tussen Io, Europa, Ganymedes en Jupiter. De banen van deze drie manen zijn resonant. Io legt tweemaal zijn baan rond Jupiter af in juist dezelfde periode dat Europe eenmaal rond de planeet draait. En Europa legt op zijn beurt twee omlopen af terwijl Ganymedes er maar één doet. Net zoals onze Maan heeft Io altijd dezelfde zijde naar Jupiter gekeerd, maar de effecten van Europa en Ganymedes doet Io een beetje wiebelen. Dit doet Io ongeveer 100 meter rekken en krimpen en is waarschijnlijk de oorzaak van de interne hittebron.
Io beschrijft een vrij snelle baan langs het magnetisch veld van Jupiter wat een
electrische stroom doet ontstaan. Er vloeit bijgevolg een stroom van 1 miljoen ampère door de maan.
Ook dit draagt bij, zij het in mindere mate, tot de warmtebron van Io.
Recente informatie van Galileo geeft aan dat Io een magnetisch veld zou hebben net zoals Ganymedes.
Io heeft een dunne atmosfeer die bestaat uit zwavelzuurdioxide en waarschijnlijk een aantal andere gassen.
In tegenstelling tot de andere Galileïsche satellieten, heeft Io weinig of geen water. Waarschijnlijk was Jupiter tijdens de vorming van het zonnestelsel heet genoeg om het water op Jupiter te doen verdampen, maar onvoldoende heet voor het water van de verder afgelegen manen.
... Jupiter
... Thebe
... Io
... Europa
... 
