De Negen Planeten

Verklarende woordenlijst

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

A

Adams, John Couch 1819-1892
Engelse astronoom en wiskundige die op 24jarige leeftijd als eerste, op basis van de zwaartekrachtwetten van Newton, een planeet buiten de baan van Uranus voorspelde. Nadat Galle het bestaan van Neptunus bevestigde op basis van berekeningen van Le Verrier, ontstond er een zware discussie omtrent wie de ontdekker van Uranus was. (4k jpg)
albedo
het percentage licht dat door een bepaald object weerkaatst wordt. Een wit lichaam straalt alle licht terug en heeft een albedo van 1,0 terwijl een zwart lichaam alle straling opslorpt en een albedo van 0,0 heeft.
albedo karakteristiek
Een donkere of lichtgevende plek op een lichaam dat niet van geologische of topografische oorsprong is.
antipode punt
De plaats die zich aan de oppositiezijde van de planeet bevindt.
aphelium
de plaats waar een planeet tijdens zijn omloop zich het verst van de zon bevindt. Voor objecten (de maan of kunstsatellieten) die een omloop rond de aarde hebben noemt men dit punt het apogeum. Voor omlopen rond andere lichamen gebruikt men de term apoapsis. Het tegenovergestelde van het aphelium is het perihelium)
asteroïde nummer
asteroïden krijgen een volgnummer wanneer ze ontdekt worden. De nummer heeft geen speciale betekenis en is gewoon oplopend. (zie appendix 6)
astronomische eenheid (AU)
= 149,597,870 km; de gemiddelde afstand van de aarde tot de zon.
atmosfeer
= 1,013 bar = 1.03 kg/cm2 = standaard luchtdruk op zeeniveau op aarde.
aurora
een gloed in de ionosfeer van een planeet veroorzaakt door de interactie tussen het magnetisch veld van de planeet en de geladen deeltjes van de zon.
aurora borealis
ook "Noorderlicht" genoemd, wordt veroorzaakt door interactie tussen de zonnewind en het magnetisch veld van de aarde in het bovenste gedeelte van de atmosfeer. Een gelijkaardig effect speelt zich af op het zuidelijk halfrond, waar het gekend is als aurora austrailis.

B

bar
= 0.987 atmosfeer = 1.02 kg/cm2 = 100 kilopascal.
Barnard, Edward Emerson 1857-1923
Amerikaanse astronoom die o.a Amalthea, een maan van Jupiter ontdekte evenals de "ster van Barnard", de dichts bij zijnde ster na de zon.
Barsoom
Zo wordt Mars genoemd in de Science-fiction werken van Edgar Rice Burroughs.
binnenplaneten
De planeten Mercurius en Venus worden binnenplaneten genoemd omdat ze zich korter bij de zon bevinden dan de aarde.
Bode, Johann 1747-1826
Duitse astronoom, gekend van de "Wet van Bode". Deze wet is een wiskundige vergelijking tussen de banen van de planeten.
Bond, William Cranch 1789-1859
Eén van de eerste belangrijke Amerikaanse astronomen, van arme afkomst bracht hij het tot de eerste directeur van het observatorium van het Harvard College waar hij vooral Saturnus bestudeerde. Hij ontdekte samen met Lassell de maan Hyperion.
Brahe, Tycho 1546-1601
Deense astronoom die heel nauwkeurige waarnemingen verrichtte. Dank zij o.a. deze waarnemingen kon Johannes Kepler zijn wetten over de planeetbewegingen vastleggen.. (141k jpg; 38k jpg; meer info)
broeikaseffect
het effect dat ontstaat wanneer de atmosfeer de zonnewarmte doorlaat, maar de door het maan- of planeetoppervlak teruggekaatste stralen vasthoudt. Hoe hoger de aanwezigheid van CO2 of koolstofdioxide in de atmosfeer hoe hoger het broeikaseffect.
buitenplaneet
de planeten Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus, Neptunus en Pluto worden buitenplaneten genoemd omdat ze verder van de zon staan dan de aarde.

C

caldeira
Grote, vaak samengestelde vulkaankrater op de top van een schildvulkaan.
Cassini, Giovanni Domenico 1625-1712
(ook gekend als Jean Dominique) Franse astronoom van Italiaanse afkomst die de eerste directeur was van het Koninklijk Observatorium in Parijs. Hij ontdekte vier Saturnusmanen : Tethys, Dione, Rhea en Iapetus). Tevens ontdekt hij de naar hem genoemde scheiding in de Saturnusringen. . (13k jpg; meer info)
chromosfeer
Lager gelegen deel van de zonneatmosfeer, bevindt zich tussen de fotosfeer en de corona
coma
een wolk van stof en gas rond de kern van een actieve komeet.
Congress
Wettelijk orgaan van de Verenigde Staten onder meer verantwoordelijk voor het toekennen van de budgetten voor de ruimtevaart.
convectie
energietransport door beweging van gassen en vloeistoffen van gebieden met hoge energie naar gebieden met lage energie.
Copernicus, Nicolaus 1473-1543
Poolse astronoom die aan de basis lag van de heliocentrische theorie die de zon in het middelpunt plaatste. Hiermee brak hij met de theorie van Ptolemaeus die reeds meer dan 1000 jaar aan de basis lag van het geocentrisch wereldbeeld. ( 12k gif; 129k jpg; meer info)
corona
Buitenste gasomhulsel van de zon. De corona is een zeer ijl plasma met een temperatuur die kan oplopen tot 1 miljoen graden.

D

dichtheid
De gemiddelde hoeveelheid massa uitgedrukt in gram per kubieke centimeter (of kilogram per liter); de dichtheid van water is 1,0; van ijzer 7,9 en van lood 11,3.
disk
het zichtbare oppervlak van de zon (of een ander hemellichaam) aan het hemelgewelf.
dopplereffect
de verschuiving van de golflengte van geluid of licht doordat de bron van de golf en de waarnemer zich verplaatsen t.o.v. elkaar. (meer info)
dinosaursus
grote reptielen die leefden van ongeveer 230 tot 65 miljoen jaar geleden. Men vermoedt dat ze uitgestorven zijn door de gevolgen van een inslag van een zware asteroïde of komeet.
direct
rotatie of omloop van een lichaam in tegenwijzer zin bekeken vanaf de noordpool van het moederlichaam. (bijna alle rotaties en omlopen zijn in die richting). De tegenovergestelde draairichting noemt men retrogarde.

E

effusieve eruptie
een relatief rustige vulkaan waarbij eruptieve gesteenten als lava aan de aardoppervlakte uitvloeien. De lava is vloeibaar.
Einstein, Albert 1879-1955
Duits-Amerikaans natuurkundige die vooral beroemd geworden is door zijn speciale en algemene relativiteitstheorie, die de basis vormen van alle moderne theorien over het onstaan en de evolutie van het heelal (96k gif)
ellips
een langgerekte cirkel, met als belangrijkste kenmerk een lange en een korte as. Op de lange as liggen twee brandpunten. Het was Johannes Kepler die ontdekte dat de planeten op ellipsvormige banen rond de zon bewegen. Hij maakt hiervoor o.a. gebruik van de waarnemingen van Tycho Brahe.
erg/sec
= 1e-10 kilowatt.
excentriciteit
de excentriciteit van een ellips is de verhouding tussen het brandpunt en de halflange baanas.
explosieve eruptie
een hevige vulkaanuitbarsting waarbij brokstukken honderden kilometers de hoogte kunnen in geslingerd worden.
exponentiële notatie
"1,23e4" betekent "1,23 maal 10 tot de vierde macht" of 12.300; "5.67e-8" betekent "5.67 gedeeld door 10 tot de achtste macht " of 0,0000000567.

F

fotosfeer
het visuele oppervlak van de zon; de zonnevlekken en de zonnevlammen worden waargenomen in de fotosfeer.

G

Gaia Hypothese
genoemd naar de Griekse Godin Gaea, wat Aarde betekent. De aarde die beschouwd wordt als een levend organisme waar biologische processen de omgeving stabiliseren. Voor het eerst gebruikt door de Britse bioloog James Lovelock in 1969.
Galle, Johann Gottfried 1812-1910
Duitse astronoom, die samen met Heinrich Louis d'Arrest, die eerste waarnemingen deed van Neptunus gebaseerd op berekeningen van Le Verrier. Alhoewel Galle als eerste Neptunus waarnam worden Adams (die de eerste berekeningen maakte ) en Le Verrier als de ontdekkers beschouwd.
Galileïsche Manen
De vier grootste manen van Jupiter : Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Ontdekt door Galileo en Marius.
Galileo Galilei 1564-1642
Italiaanse astronoom en fysicus. De eerste die een telescoop gebruikte om het heelal te bestuderen.. Ontdekte als eerste manen rond een andere planeet. Galileo was een uitgesproken aanhanger van de heliocentrische theorie van Copernicus. Hij werd hiervoor veroordeeld. (16k gif; 136k jpg) (Bekijk ook de Galileo tentoonstelling van het Museum van wetenschapsgeschiedenis te Firenze)
gegenschein
een ronde brede vlek aan de hemel op 180 graden van de zon, ook tegenlicht genoemd..
George III 1738-1820
Koning van Groot-Britannië en Ierland (1760-1820). Toen Herschel Uranus ontdekte, wou hij de planeet de naam "George" geven.
geosynchrone omloop
een directe, circulair, lage inclinatie baan. De snelheid van de satellieten die in deze baan bewegen is gelijk aan de rotatiesnelheid van het moederlichaam. Bekeken vanuit het perspectief van het moederlichaam blijft de satelliet steeds op dezelfde plaats hangen.
getijde verhitting
verhitting van het binnenste van een satelliet veroorzaakt door de zwaartekracht van de moederplaneet en eventueel naburige satellieten.

H

Hale, George Ellery 1868-1938
Amerikaanse astronoom die de stichter was van de Yerkes, Mount Wilson en Palomar observatoria. (72k gif)
halflange baanas
de halflange baanas van een ellips (vb. de baan van een planeet) is de helft van de lengte van de hoofdas van de ellips. De hoofdas is de lijn die door het middelpunt en de brandpunten van de ellips gaat. De halflange baanas van de omloopbaan van de planeet is eveneens de gemiddelde afstand tot het perihelium en het aphelium
Hall, Asaph 1829-1907
Amerikaanse astronoom die Deimos en Phobos ontdekte, de twee manen van Mars.
Halley, Edmund 1656-1742
Engelse astronoom die de wetten van Newton toepaste op de bewegingen van de kometen. Hij voorspelde op correcte wijze de terugkomst van de komeet die nu zijn naam draagt. (12k jpg)
heliocentrisch
wereldbeeld met de zon in het centrum; zie Copernicus, Kepler, Galileo.
Herschel, Sir William 1738-1822
Britse astronoom die Uranus ontdekt heeft. Hij catalogeerde meer dan 800 dubbelsterren en 2.500 nevels. (meer info)
Hubble, Edwin P. 1889-1953
Amerikaanse astronoom die aantoonde dat sterrenstelsels "kosmische eilanden" zijn en geen nevels die behoren tot onze melkweg. Zijn grootste ontdekking is het rechtstreekse verband dat hij vond tussen de afstanden van de sterrenstelsels en de snelheid waarmee ze zich verplaatsen in het heelal. De Hubble Space Telescoop is naar hem genoemd. (133k html/gif.
Huygens, Christiaan 1629-1695
Nederlandse fysicus en astronoom die als eerste een juiste beschrijving gaf van de ringen van Saturnus (1655) en die de maan Titan ontdekte. (7k jpg; meer info)

I

ijs
Wanneer planetaire deskundigen de term "ijs" gebruiken bedoelen ze water, methaan en ammoniak dat in de vaste vorm voorkomt in de buitenste regionen van ons zonnestelsel.
inclinatie
De inclinatie van een planeet is de hoek tussen het vlak waarin de planeet zijn omloop heeft en het eclipticavlak; de inclinatie van de omloop van een maan is de hoek tussen het vlak waar in de maan zijn omloop heeft en het omloopsvlak van haar planeet.
Inquisitie, De
Een renaissance rechtbank die o.a. Galileï veroordeelde omwille van aanhankelijkheid aan de heliocentrische theorie.
ionosfeer
een deel in het bovenste van de atmosfeer waar er zich geladen deeltjes bevinden.

J

jong
Een "jong" planetairoppervlak betekent dat het zichtbare deel van recente oorsprong is, m.a.w. de oudere structuren zijn door één of ander proces vernietigd (vb. erosie of lavastromen) Jonge oppervlakken vertonen weinig inslagkraters en zijn meestal erg gevarieerd en complex. In tegenstelling met "oude" oppervlakken die gedurende miljoenen jaren ongewijzigd zijn gebleven. Aarde en Io zijn jong, de oppervlakken van Mercurius en Callisto zijn oud.

K

Kelvin (0 graden K)
0 graden Kelvin is het absolute nulpunt; water smelt bij 273 K (= 0 graden C ); en water kookt bij 373 K (= 100 graden C). (de kelvinschaal is uitgebouwd door William Thomson).
Kepler, Johannes 1571-1630
Duitse astronoom en fysicus. Ligt aan de basis van de moderne kosmologie. Hij ontdekte de fameuze drie wetten over de planeetbewegingen. (16k jpg; 86k jpg; meer info)
kernfusie
een nucleair proces waarbij kleinere kernen van atomen omgezet worden in grotere. De resultaatmassa is kleiner dan de oorspronkelijke massa. Het verschil in massa wordt omgezet in energie. Dit is de fameuze wet E = m*c**2 van Einstein. Kernfusie is de bron van de zonneënergie die op haar beurt aan de basis ligt van bijna alle energie op aarde.
kilogram (kg)
= 1000 gram, de massa van 1 liter water. (meer info)
kilometer (km)
= 1000 meter
koolstofhoudend
een chemische verbinding gebaseerd op koolstof en zuurstof.
kosmische straling
zeer energierijke (relativistische) geladen deeltjes.
Kowal, Charles T. 1940-
Amerikaanse astronoom; hij is de ontdekker van Leda en van het op een komeet lijkende object 2060 Chiron (ook gekend als 95 P/Chiron).
krater
op verschillende planeten en satellieten vinden wij een bekraterd oppervlak. Zij zijn het gevolg van inslagen van meteorieten of uitbarstingen van vulkanen.
Kuiper, Gerard 1905-1973
Nederlands-Amerikaanse astronoom, vooral gekend van zijn studie van het maanoppervlak; ontdekte Miranda en Nereide, en de atmosfeer van Titan.

L

Lagrange, Joseph Louis 1736-1813
Franse wiskundige en astronoom, verrichtte belangrijk onderzoek omtrent de beweging van de hemellichamen. Lagrange toonde aan dat drie lichamen een omloop op dezelfde ellipsbaan kunnen beschrijven. Als één van de drie voldoende massief is dan kunnen de twee andere op dezelfde afstand van het hoofdlichaam bewegen. De kleinere lichamen worden soms Trojanen genoemd. De plaats waar het eerste lichaam zich bevindt noemt het Leidend Lagrange punt of L4; het laatste noemt men het volgend Lagrange punt of L5. (meer info) (5k gif)
Lassell, William 1799-1880
Britise astronoom, ontdekte de grootste satelliet van Neptunus, Triton en (samen met Bond) ontdekte hij de Saturnus maan Hyperion. Hij was een succesvol brouwer voor hij zich toelegde op de sterrenkunde.
Le Verrier, Urbain Jean Joseph 1811-1877
Franse astronoomm die de positie van een nog niet ontdekte planeet (Neptunus) voorspelde als gevolg van storingen op de omloop van Uranus. Op basis van zijn voorspelling ontdekte Galle Neptunus. De Brit Adams had een paar maande eerder dezelfde voorspelling gemaakt.
lichtjaar
= 9.46053e12 km (=63,239 AE); de afstand dat het licht aflegt in één jaar.
lichtsnelheid
= 299,792,458 meters/seconde. Volgens de relativiteitstheorie van Einstein kan er niets sneller gaan dan licht.
lidar
een instrument dat werkt volgens het principe van een radar maar in de plaats van radiogolven gebruik maakt van visueel licht.
limb
de kleine verlichte sikkel van een hemellichaam.
liter
één liter water = 1000 cm3.
Lowell, Percival 1855-1916.
Amerikaanse astronoom. Hij stichtte het Lowell Observatorium in Arizona (1894), waar hij vooral Mars bestudeerde Hij ging er vanuit dat de structuren die hij waarnam op Mars kanalen waren, gegraven door intelligente wezens. Later werd van op zijn observatorium Pluto ontdekt.

M

magnetosfeer
Dat gedeelte van de interplanetaire ruimte waar het magneetveld van een planeet het overwicht heeft op het in de zonnewind. opgesloten magnetisch veld van de zon.
magnetostaart
De "achterzijde" van de magnetosfeer bekeken vanaf de zon.
magnitude
De helderheid van een hemellichaam weergegeven op numerieke schaal, de helderste ster heeft -1,4 en zwakste zichtbare ster magnitude 6.
Marius, Simon 1573-1624
Duitse astronoom die de vier namen aan de Galileïsche manen van Jupiter gaf. Zowel Marius als Galileo ontdekten los van elkaar in 1610 de vier manen van Jupiter Marius was eveneens de eerste die de Andromedanevel observeerde door een telescoop. (meer info)
metaal
In de sterrenkunde betekent metaal alle elementen die zwaarder zijn dan waterstof en helium. Hel heelal is samengesteld uit waterstof, helium en een klein percentage metalen.
millibar
1/1000 van een bar. De druk op zeeniveau is ongeveer 1013 millibar.

N

Neujmin, Grigoriy N.
Oekraïnse astronoom die de asteroïde 951 Gaspra ontdekt heeft.
neutrino
een elementair deeltje dat massaal geproduceerd wordt door kernreacties in sterren. Omdat ze dwars door de aarde gaan zonder enige vorm van interactie zijn ze moeilijk te detecteren.
Newton, Isaac 1642-1727
Engelse wetenschapper die aan de basis ligt van de wetten van de beweging en zwaartekracht. (10k jpg)
Nicholson, Seth Barnes 1891-1963
Amerikaanse astronoom die Lysithea, Ananke, Carme en Sinope ontdekt heeft. Hij heeft ook belangrijk onderzoek verricht naar zonnevlekken.

O

Oort, Jan Hendrik 1900-1992
Nederlandse astronoom die veel aandacht besteedde aan het bestuderen van kometen. Met als resultaat zijn theorie dat de zon op grote afstand omgeven is door een enorm grote wolk van komeetstof, bekend als de Oortwolk.
oud
een planetair oppervlak dat in de loop der tijden weinig wijzigingen ondergaan heeft. Het belangrijkste kenmerk zijn het groot aantal inslagkraters. (vergelijk met jong).
ovaal
de vorm van een ei.

P

perihelium
Het punt op de omloopbaan van een komeet waar ze zich het kortst bij de zon bevindt. (het tegenovergestelde punt is het aphelium)
Perrine, Charles Dillon 1867-1951
Argentijns-Amerikaanse astronoom die Himalia en Elara ontdekt heeft .
Pickering, William Henry 1858-1938
Amerikaanse astronoom. Zijn foto's van Mars ontkrachtte de theorie van de marskanalen van Lowell. Ontdekte Phoebe.
planetoïde
een synoniem voor asteroïde.
Pope, Alexander 1688-1744
Engelse schrijver bekend voor zijn satirische gedichten The Rape of the Lock en The Dunciad.
protuberans
uitbarstingen of erupties van de zon. Rustige protuberansen zweven wekenlang boven de zon als reusachtige platte schijven : 200.000 km lang, enkele honderden km dik, op een hoogte van 30.000 km
Ptolemeus, tweede eeuw na chr.
Alexandrijnse astronoom, wiskundige en aardrijkskundige naar wie het wereldbeeld waarbij de aarde in het middelpunt staat genoemd is. (10k gif; meer info)

Q

R

rode reus
een ster met een lage oppervlaktetemperatuur en een diameter die een heel stuk groter is dan de diameter van de zon.
Relativiteitstheorie
beschrijft de beweging van hemellichamen onder invloed van grote zwaartekrachtsgolven of aan snelheden in de buurt van de lichtsnelheid.
resolutie
de mate waarin men op foto's details kan onderscheiden; hoe hoger de resolutie, hoe meer details men kan zien
resonantie
wanneer een object in zijn omloopbaan door gravitatiekraachten verstoord wordt door een ander object spreekt men van resonantie.
retrogarde
een omloop die verloopt in wijzerzin bekeken vanaf het centraal object noemt men een retrogarde baan. (de meeste objecten van het zonnestelsel hebben een omloop in tegenwijzerzin).
Roche limiet
de laagste baan dat een object kan aannemen zonder uiteengereten te worden door getijdewerking van het moederlichaam. (meer info)

S

Shakespeare, William 1564-1616
Engelse auteur, de personages in zijn werken golden als inspiratie voor de namen van de grote manen van Uranus.
schaapherdermaantje
een satelliet die door haar aantrekkingskracht de deeltjes van een planetaire ring bij elkaar houdt (Voor een mooi beeld : bekijk Pandora.)
siderisch
Een siderische rotatie betekent de omloop die een object aflegt t.o.v. de sterrenachtergrond. En dus niet t.o.v. de zon of het moederlichaam.
silicaat
een samengestelde stof bestaande uit silicaten en zuurstof. .
stellaire classificatie
De sterren worden ingedeeld op basis van hun spectraallijnen die in grote mate overeenkomen met hun oppervlaktetemperatuur. Ze worden aangeduid met een letter gevolgd door een cijfer. De belangrijkste klassen zijn : O, B, A, F, G, K, en M; O zijn de heetste ; M de koelste sterren. De cijfers zijn onderverdelingen van de hoofdklassen. O en B sterren zijn heel helder maar komen weinig voor. M sterren daarentegen zijn lichtzwak maar zijn groot in aantal. De zon is een G2 ster.
sublimeren
onmiddellijke overgang van een vaste stof naar gas zonder vloeibaar te worden.
synchrone omloopbaan
de baan van een satelliet waarvan de omlooptijd net zo lang is als de rotatietijd van de planeet rond zijn as. Als de inclinatie van de satelliet 0 graden is ( de satelliet bevindt zich in het vlak van de evenaar van de planeet) blijft de satelliet vanuit het standpunt van de planeet steeds op dezelfde plaats. Dit is het geval voor de geo-stationaire communicatiesatellieten.
synchrone rotatie
Wanneer de rotatieperiode van een satelliet rond zijn as evenveel tijd in beslag neemt als een omloop rond de moederplaneet spreekt men van synchrone rotatie. Dit betekent dat de satelliet steeds dezelfde zijn naar de planeet richt : (vb. de maan).

T

tektoniek
krachten die er de oorzaak van zijn dat er een wijziging optreed in de korst van een planeet.
terminator
de scheiding tussen het verlichte en het donkere gedeelte van een planeet of een maan.
Thomson, William 1824-1907
ook gekend als Lord Kelvin, Britse fysicus die aan de basis lag van de Kelvin schaal voor het bepalen van de temperatuur. (10k gif)
Tombaugh, Clyde 1906-1997
Amerikaanse astronoom, ontdekker van Pluto. (4k gif)
Trekkie
een liefhebber van het science fiction programma Star Trek.
Trojanen
een lichaam dat een omloop heeft in het Lagrange punt van een ander (groter) object. De naam vindt zijn oorsprong bij twee van de grootste asteroïden in het Lagrange punt van Jupiter : 624 Hektor en 911 Agamemmnon. De satellieten Helene, Calypso en Telesto van Saturnus worden soms ook Trojanen genoemd.

U

umbra
de donkere centrale regio van een zonnevlek.

V

Van Allen, James A.
Amerikaanse fysicus die de aardse stralingsgordels ontdekte (ze worden trouwens nu naar hem genoemd). De ontdekking gebeurde dank zij een instrument aan boord van de Explorer 1, de eerste succesvolle Amerikaanse satelliet.
Verne, Jules 1828-1905
Franse schrijver die aan de basis ligt van de moderne science fiction . Hij schreef o.a "Reis naar de maan in 28 dagen en 12 uur".
verstoren
een planeet of satelliet uit zijn normale omloopbaan brengen.
vluchtig
bestanddelen die bij gewone temperaturen gasvormig zijn. In de sterrenkunde zijn waterstof, helium, ammoniak, koolstofdioxide en methaan vluchtig.

W

witte dwerg
een witte ster met een heel hoge oppervlaktetemperatuur en een lage helderheid. De massa van een witte dwerg is vergelijkbaar met de massa van de zon maar de dichtheid is veel hoger.

X

Y

Z

zodiakaal licht
een zwakke lichtgloed veroorzaakt door interplanetair stof langsheen het eclipticavlak.
zonnenevel
een wolk van gas en stof die ongeveer 5 miljard jaar geleden begon samen te trekken en waaruit vervolgens ons zonnestelsel ontstond.
zonnevlek
wordt waargenomen als een donkere vlek in de fotosfeer van de zon; zonnevlekken zijn concentraties van magnetisme, zij lijken donker omdat ze koeler zijn dan de omliggende fotosfeer.
zonnewind
een ijle stroom van gas en hoog energierijke geladen deeltjes van vooral protonen en elektronen (plasma) die de zon verlaten met een snelheid van 350 kilometer per seconde.

Andere (engelstalige) woordenlijsten

Inhoud ... Planetaire ruimtevaart ... Verklarende Woordenlijst ... Appendices ... Gegevens Info-Ster
Bill Arnett (vertaling door Guido Hemeleers);