De Negen Planeten

Appendix 2: Zonnestelsel : extreme cijfers


Hierna vindt je een overzicht van de grootste, kleinste, helderste en dichtste van de belangrijkste lichamen in ons zonnestelsel en deze met de beste kans op leven.

De grootste

Er zijn 17 lichamen met een straal groter dan 1000 km.
[grootte werelden]
Deze compositie toont de zon en de 5 grootste planeten op een schaal van 3200 km/pixel. (De aarde is het kleine vlekje tussen Jupiter en de zon).
[kleine werelden]
Deze compositie toont de aarde en de 11 overige grootte objecten in het zonnestelsel op een schaal van 100 km/pixel.
                   Omloop      Straal    Massa
 Naam       baan   (000 km)    (km)     (kg)
---------  ------- --------  -------  -------
Zon                           697000  1,99e30
Jupiter    zon       778000    71492  1,90e27
Saturnus   zon      1429000    60268  5,69e26
Uranus     zon      2870990    25559  8,69e25 *
Neptunus   zon      4504300    24764  1,02e26 *
Aarde      zon       149600     6378  5,98e24
Venus      zon       108200     6052  4,87e24
Mars       zon       227940     3398  6,42e23
Ganymedes  Jupiter     1070     2631  1,48e23 +
Titan      Saturnus    1222     2575  1,35e23 +
Mercurius  zon        57910     2439  3,30e23 +
Callisto   Jupiter     1883     2400  1,08e23
Io         Jupiter      422     1815  8,94e22
Maan       aarde        384     1738  7,35e22
Europa     Jupiter      671     1569  4,80e22
Triton     Neptunus     355     1353  2,14e22
Pluto      zon      5913520     1160  1,32e22

*Noot: Neptunus is iets zwaarder dan Uranus.

+Noot: Mercurius is heel wat zwaarder dan Ganymedes en Titan.


De kleinste

Er zijn dertien manen met een straal kleiner dan 20 km:
                   Afstand    Straal    Massa
 Naam       Omloop (000 km)    (km)     (kg)
---------  ------- --------  -------  -------
Deimos     Mars          23        6  2,00e15
Leda       Jupiter    11094        8  5,68e15
Adrastea   Jupiter      129       10  1,91e16 *
Pan        Saturnus     134       10     ?   
Phobos     Mars           9       11  1,08e16 *
Calypso    Saturnus     295       13     ?   
Cordelia   Uranus        50       13     ?   
Ananke     Jupiter    21200       15  3,82e16
Atlas      Saturnus     138       15     ?   
Telesto    Saturnus     295       15     ?   
Helene     Saturnus     377       16     ?   
Ophelia    Uranus        54       16     ?   
Sinope     Jupiter    23700       18  7,77e16

*Noot: Adrastea is heel wat lichter dan Phobos.

Er zijn uiteraard duizenden kleinere planetoïden en kometen.


De Helderste

Er zijn 12 lichamen helderder dan magnitude 6 (van op aarde gezien). Ze kunnen allemaal met het blote oog of met een goede verrekijker gezien worden.
                   Afstand   Straal
 Naam       Omloop (000 km)    (km)     Vi *
---------  ------- --------  -------   ---
Zon        ?              0   697000 -26,8
Maan       Aarde        384     1738 -12,7
Venus      zon       108200     6052  -4,4 
Jupiter    zon       778000    71492  -2,7 
Mars       zon       227940     3398  -2,0 
Mercurius  zon        57910     2439  -1,9 
Saturnus   zon      1429000    60268   0,7 
Ganymedes  Jupiter     1070     2631   4,6 
Io         Jupiter      422     1815   5,0 
Europa     Jupiter      671     1569   5,3 
Uranus     zon      2870990    25559   5,5 
Callisto   Jupiter     1883     2400   5,6 

*Noot: Vi = de magnitude in visueel licht bij oppositie

Noot: Kometen kunnen soms heel helder worden bij hun passage in de buurt van de zon.

Waarschuwing: Kijk NOOIT direct naar de zon : uw ogen kunnen erg beschadigd worden. Ook kijken met een verrekijker of telescoop kan blindheid veroorzaken..


De dichtheid

Er zijn 11 lichamen met een dichtheid groter dan 3 g/cm3:
           Straal    Massa
Naam        (km)     (kg)   Dichtheid *
--------- -------  -------  ----
Aarde        6378  5,97e24  5,52
Mercurius    2439  3,30e23  5,42
Venus        6052  4,87e24  5,26
Adrastea       10  1,91e16  4,5 
Mars         3398  6,42e23  3,94
Io           1815  8,94e22  3,57
Maan         1738  7,35e22  3,34
Elara          38  7,77e17  3,3 
Sinope         18  7,77e16  3,1 
Lysithea       18  7,77e16  3,1 
Europa       1569  4,80e22  3,01

*Noot: De dichtheid wordt aangegeven in gram per kubieke centimeter.

Noot: De cijfers voor de kleinere satellieten zijn nog erg onzeker.

Er zijn ook verschillende planetoïden met kleinere dichtheid vooral de M-types.


De beste kansen op leven

     Naam  Waarom
---------  -------
Aarde      :-)
Mars       lijkt het meest op de aarde; vooral in het verleden
Europa     heeft misschien vloeibaar water
Enceladus  heeft misschien vloeibaar water
Titan      complexe scheikundige samenstelling en misschien een vloeibaar oppervlak
Io         complexe scheikundige samenstelling en warmer dan de meeste
Jupiter    warm en heel wat organisch materiaal

Dit is uiteraard pure speculatie. Geen enkel van deze vooruitzichten zijn erg zeker. Er kunnen verschillende argumenten gevonden worden die er op wijzen dat leven op deze lichamen onmogelijk is (althans leven zoals wij dat kennen).


Inhoud ... Appendices ... Omloop ... Fysisch ... Bijkomende ... Extremen ... Chronologie ... Info-Ster

Bill Arnett (vertaling door Guido Hemeleers);